Zelf vloer egaliseren: zo doe je het stap voor stap

Een vloer zelf egaliseren doe je met egalisatiemortel: een zelfnivellerende massa die je over een bestaande ondergrond giet zodat kleine hoogteverschillen worden opgevuld en je een strak, vlak oppervlak krijgt. Dit is goed zelf te doen, maar alleen als je de juiste voorbereiding treft. Sla je die over, dan trek de mortel scheef of laat hij los.

Wanneer heeft je vloer egalisatie nodig?

Kleine oneffenheden van een paar millimeter zijn al genoeg om problemen te geven bij het leggen van laminaat, tegels of PVC. Voel je een kuil of bult onder je voeten, of ligt er al vloerafwerking die bol staat? Dan is egaliseren verstandig. Een vuistregel: hoogteverschillen van meer dan 3 mm per meter vloer vragen om een egalisatielaag voordat je verder kunt met afwerken.

Egaliseren is echter niet altijd de oplossing. Bij grote hoogteverschillen van meerdere centimeters is het verstandiger om eerst de ondergrond te herstellen of een dekvloer te laten storten. Egalisatiemortel is bedoeld voor kleine correcties, niet voor het opvullen van diepe gaten of het volledig ophogen van een ruimte.

Wat heb je nodig?

• Egalisatiemortel (zelfnivellerend)
• Primer (hechtingsprimer voor vloeren)
• Emmer en boorstatief met mengstaaf
• Gieter of emmer om de mortel uit te gieten
• Egalisatiespaan of tandspaan
• Schuimrol voor het aanbrengen van primer
• Prikrol om luchtbellen te verwijderen
• Waterpas
• Tape of voegschuim om kieren aan muren en drempels af te dichten

Kies de juiste egalisatiemortel voor jouw situatie. Er zijn producten voor dunne lagen van 2 tot 5 mm en producten voor dikkere lagen tot wel 30 mm. Lees de verpakking goed: een verkeerde keuze leidt tot scheuren of onvoldoende hechting.

Zelf vloer egaliseren: het stappenplan

Stap 1: Ondergrond controleren en schoonmaken. Verwijder stof, vet, oude lijmresten en los materiaal. De ondergrond moet droog, schoon en draagkrachtig zijn. Controleer met een waterpas waar de laagste en hoogste punten liggen, zodat je weet hoeveel mortel je nodig hebt.

Stap 2: Kieren dichten. Dicht alle kieren bij plinten, muren en drempelstukken met tape of voegschuim. Egalisatiemortel is vloeibaar en loopt weg door elke opening. Dit is een stap die mensen vaak overslaan, met een vloer vol mortelsporen in de gang als gevolg.

Stap 3: Primer aanbrengen. Rol de hechtingsprimer gelijkmatig over de vloer en laat die drogen volgens de tijd op de verpakking (meestal 30 tot 60 minuten). De primer zorgt ervoor dat de egalisatiemortel goed hecht en niet te snel uitdroogt doordat de ondergrond het vocht opzuigt.

Stap 4: Egalisatiemortel aanmaken. Volg exact de verhouding water en poeder zoals op de verpakking staat. Gebruik een mengstaaf op een boormachine en meng tot er een gladde, klontvrije massa is. Laat het mengsel even rusten (meestal 1 tot 2 minuten) en roer daarna nog een keer door.

Stap 5: Mortel uitgieten. Begin in de verste hoek van de ruimte en werk naar de deur toe. Giet de mortel uit en verdeel die met een egalisatiespaan. Laat de mortel daarna zijn werk doen: hij nivellert grotendeels zichzelf.

Stap 6: Luchtbellen verwijderen. Rol direct na het uitgieten met een prikrol over de natte mortel. Dit verwijdert luchtbellen die anders als kleine putjes in de droge laag achterblijven.

Stap 7: Laten drogen. Houd de droogtijd aan die op de verpakking staat. Dunne lagen egalisatiemortel zijn vaak al na 2 tot 4 uur beloopbaar, maar voor het leggen van een nieuwe vloerafwerking reken je doorgaans op 24 uur of meer. Sluit ramen en deuren en vermijd tocht: dat trekt scheuren in de mortel.

Veelgemaakte fouten bij vloer egaliseren

De meest voorkomende fout is te weinig primer gebruiken of die overslaan. De mortel hecht dan slecht en laat los zodra je er vloerafwerking op legt. Een andere valkuil is werken met mortel die te dun of te dik is aangemaakt: volg de verhouding op de verpakking exact op. Te weinig mortel per oppervlakte leidt tot een laag die te dun is en snel breekt. Giet daarom liever iets meer dan te weinig.

Let ook op de temperatuur. De meeste egalisatieproducten werken het beste bij een ruimtetemperatuur tussen 5 en 25 graden Celsius. Bij kou droogt de mortel te langzaam en bij hitte te snel, waardoor scheuren ontstaan.

Hoeveel egalisatiemortel heb je nodig?

Als vuistregel: voor een laag van 1 mm dikte over 1 vierkante meter heb je ongeveer 1,5 tot 1,7 kg droge mortel nodig. Wil je een ruimte van 20 m² egaliseren met een laag van gemiddeld 3 mm? Dan heb je ruwweg 90 tot 100 kg mortel nodig. Zak egalisatiemortel weegt doorgaans 25 kg, dus je koopt dan 4 zakken. Controleer altijd de opgave van de fabrikant op de verpakking, want dit verschilt per product.

Zelf je vloer egaliseren is goed te doen als je rustig en stap voor stap werkt. De voorbereiding is daarbij het halve werk: een schone ondergrond, goed gedichte kieren en een fatsoenlijke laag primer bepalen of de egalisatielaag jaren meegaat of al na een paar maanden loslaat.